RESPECT

Respect is slechts een woord, bestaande uit zeven letters. Maar het is niet het woord dat telt, het is de betekenis achter dat woord. De betekenis van dat woord is voor verschillende interpretaties vatbaar, naargelang de cultuur, en opvoeding die je hebt gekregen van thuis uit. Maar algemeen gezien kunnen we wel stellen dat respect “eerbied tegenover anderen” betekent.

Iedereen heeft dagelijks met respect te maken, en dit woord bestaat als zo lang. Wat is lang? Met lang bedoel ik sinds de mens genoeg verstand heeft gekregen om zich als mens-zijnde te mogen en kunnen profileren. Kijk maar naar de “mensen” in de oertijd. Zelfs toen al was respect een algemeen bekend begrip, respect tegenover het “clanhoofd”. Dit wilde zeggen dat je je plaats afstond aan het vuur voor de ouderen en diegenen die hoger gerangschikt waren in de hiërarchie. Maar ook je eten afstaan, of tenminste de beste stukken van het eten aan hen die hoger gerangschikt waren. Niet alleen mensen kennen het woord “respect” , ook dieren kennen het, en ze passen het ook toe. In een troep leeuwen bijvoorbeeld zal het alfa mannetje meer respect krijgen van de anderen omdat hij de sterkste is, en hij bepaald wat hoe gebeurd. Hieruit kan je concluderen dat respect gepaard gaat met je rang en positie in de maatschappij/hiërarchie. Deze conclusie bevat een deel waarheid. Meeste mensen, westerlingen, zouden steigeren bij het horen van deze conclusie en onmiddellijk zeggen dat het niet gepaard gaat met je rang,maar dat je respect moet hebben voor iedere mens, zijn rang daar buiten gelaten. Dat is natuurlijk wat WIJ in het Westen denken, maar veelal is dit niet zo, kijk maar naar India, waar ze vroeger werkten met het kastenstelsel. Nu is dit stelsel officieel afgeschaft, maar het wordt nog vaak verder gezet op het platteland, waar de mensen nog leven in “den goeie ouwen tijd”. In dit stelsel kunnen we enkel respect bespeuren voor diegenen die hoog genoeg op de maatschappelijke ladder staan dwz: de priesters, mensen van adel,… . Voor de lagere klassen, paria’s, is dit een utopisch woord, en een utopische gedachte het ooit te mogen ontvangen, want zij zijn het uitschot van de maatschappij, gelijk gesteld aan een rat, of nog erger een vlo op een rat. Wij in het Westen kijken neer op dit discriminerende stelsel, wij, met onze progressieve gedachten vinden dit achterhaald, en zij die het uitoefenen beschouwen we als “dom” en “achterlijk”.
Aan de andere kant van de wereld bestaat respect eveneens, weliswaar onder een andere, voor ons vreemde vorm. Ik spreek nu over Zuid-Amerika, meer gedetailleerd: El Salvador. Arme mensen in El Salvador hebben niet de mogelijkheid op te klimmen op de sociale ladder, arm geboren staat gelijk aan kansloos, criminaliteit, moord, gevangenis, en uiteindelijk arm en gewelddadig sterven. Ik spreek nu over de beruchte mara’s: de schrikwekkende jeugdbendes die de stabiliteit van El Salvador jarenlang aan het wankelen hebben gebracht. Men kan ze herkennen aan de vele tattoo’s die zij over hun gehele lichaam dragen, maar vooral op hun gezicht: hun kaken staan vol, ze zijn levende kunstwerken. Spijtig genoeg heeft de bedoeling van deze beschilderingen niks te maken met kunst, maar met respect. Die kinderen groeien op in pure armoede, ze worden verstoten, ze kijken aan tegen een leven vol ellende. Dus de enige oplossing om gerespecteerd te worden in de maatschappij is: bendevorming. Deze bendes zijn voor deze kinderen belangrijker dan familie, belangrijker dan om het even wat, en waarom? Omdat ze in die bende gerespecteerd worden, ze delen hetzelfde lot, en dat wekt wederzijds respect op.
In het Westen gaan we er van uit dat iedereen respect moet hebben voor iedereen, dat is ons zo aangeleerd, dat zit samen met onze normen en waarden diep ingekerfd in ons hoofdje. Rechtstaan op de bus of tram voor een ouder persoon is vanzelfsprekend, en toch neemt het aantal jongeren die dit doen af. Komt dit door de vervaging van onze normen en waarden? Stampen ze het er niet genoeg in? Willen we er gewoon niet naar luisteren? Ik weet één ding: ik sta wel nog altijd recht voor ouderen, omdat mij dat zo is aangeleerd, en wat krijg ik in de plaats? Een vriendelijke knik, en een lach, of een “merci mijn manneke, das vree vriendelijk van u”, waarop ik direct antwoord: dat is niet vriendelijk maar vanzelfsprekend. Dat kleine lachje of knikje betekent ook respect naar mij toe, omdat ik hen respecteer.

Hiermee wil ik mijn “straf” afsluiten. De woorden zijn al enkele malen gevallen in dit werkje, en men zegt dat je in een tekst niet te veel herhalingen mag plaatsen, omdat dit je tekst “ontsierd”. Veelal is dat zo, maar in dit geval zeg ik “bullshit”: de woorden die ik wil en zal herhalen zijn: respect, en wederzijds. De twee sleutelwoorden voor de “perfecte” samenleving. Ik respecteer slechts mensen die het verdienen, of van wie ik ook respect krijg…, WEDERZIJDS RESPECT. En slechts als ik dat ontvang zal ik ook een ander respecteren, maar respect moet van twee kanten komen, het is geen eenzijdig bestand tussen mensen, maar een tweezijdig bestand. En wanneer dit “bestand” wordt geschonden reageer ik daar op, al was het, in dit geval niet op de juiste manier, toegegeven. Ik kon mijn misgenoegen ook op een andere manier uitten, maar dat deed ik niet, en dat maakt mij de enige ware schuldige. Ik heb mijn geduld verloren, en net iets té furieus gereageerd, wat niet al te beschaafd is, en zeker niet naar onze Westerse normen. Wat niet wegneemt dat ik alles meende van wat ik zei, en zeker niet van plan ben om het terug te nemen, maar akkoord de manier waarop was overdreven.
Het zou mij inderdaad sieren moest ik mijn excuses aanbieden in aanwezigheid van de klas, maar daar ben ik eenmaal te trots voor. Naar mijn weten is niemand perfect, want als we allen perfect waren, dan zouden we geen oorlogen, armoede, en andere miserie moeten meemaken. Er zijn zes miljard mensen op de wereld die allen imperfect zijn, en ik ben blij dat ik mij tot deze groep mag rekenen.

Post to Twitter